"Ticari Farkındalık" Şirketlerin Aradığı ama Adaylarda Bulamadığı Yetkinlik!

Ticari farkındalık, bir şirketin

“Ne iş yapıyoruz?” sorusundan çıkıp

“Biz bu işten parayı nasıl kazanıyoruz ve bu gemi nasıl batmıyor?” sorusuna geçebilme becerisidir.

İş dünyasında herkes “çok çalışkan”tır ama herkes işin mantığını gerçekten anlamaz.

İşte ticari farkındalık tam olarak burada devreye girer.

Assessment soru ve cevapları

Kısaca söylemek gerekirse:

“Benim yaptığım iş, kasaya giren parayı nasıl etkiliyor?”

sorusunu sormaya başlamaktır.

Ticari Farkındalık 3 Ayak Üzerinde Durur

(Üçü de yoksa masa sallanır)

İçgörü – “Bizim Şirket Tam Olarak Ne Yapıyor?”

Bir çalışanın kendi şirketiyle ilgili şu sorulara kafa yormasıdır:

• Biz parayı nereden kazanıyoruz?

Ürün mü, abonelik mi, reklam mı, yoksa “bir şekilde geliyor ama kimse bilmiyor” mu?

• En büyük masrafımız ne?

Personel mi, kira mı, lojistik mi, “her ay gelen ama ne olduğu bilinmeyen faturalar” mı?

• Benim yaptığım iş gerçekten neye hizmet ediyor?

Kod yazıyorum → daha az hata → daha mutlu müşteri → daha az şikâyet → daha çok para.

(Evet, zincir böyle çalışıyor.)

Piyasa Bilinci – “Biz Yalnız Değiliz”

Şirketinizi bir fanus gibi düşünün.

İçinde siz varsınız, ama yalnız değilsiniz.

• Rakipler kim?

Ve daha önemlisi: Bizden neyi daha iyi yapıyorlar?

• Müşteri neden bizi seçiyor?

Gerçekten sevdiği için mi, yoksa “en yakını biz olduğumuz için” mi?

• Sektörde neler oluyor?

“Bu böyle gelmiş, böyle gider” cümlesi genelde iş dünyasında kısa ömürlüdür.

Makro Görüş – “Dünya Dönüyor, Biz de İçindeyiz”

Burada sahneye PESTLE çıkar.

Yani: “Dışarıda ne oluyor ve bu bizi neden ilgilendiriyor?”

• Ekonomik: Enflasyon artarsa maliyetler uçuyor mu?

• Teknolojik: Yapay zekâ bizi işsiz mi bırakacak, yoksa bizi 5 kat hızlandıracak mı?

• Politik / Hukuki: Yeni bir yasa çıkarsa “biz bu ürünü hâlâ satabiliyor muyuz?”

Kısaca:

Dünya yanarken “bizim departman çok iyi çalışıyor” demek yetmez.

Neden Bu Kadar Önemli?

Mülakatlarda

İşe alımcı aslında şunu sorar:

“Bu aday sadece işini mi yapacak, yoksa işi anlayarak mı yapacak?”

“Rakiplerimiz hakkında ne düşünüyorsunuz?” sorusu

CV bilgisi değil, ticari farkındalık testidir.

Kariyerde Yükselirken

• Uzman der ki:

“Bu proje teknik olarak harika.”

• Yönetici der ki:

“Peki bu proje para kazandırıyor mu?”

Terfi almak istiyorsanız, ikinci cümleyi kurabilmeniz gerekir.

Somut Bir Örnek (Teoriden Çıkalım)

Bir yazılım mühendisi olduğunuzu düşünelim:

Düşük Ticari Farkındalık:

“Kod çalışıyor, testten geçti. Gerisi beni ilgilendirmez.”

Yüksek Ticari Farkındalık:

“Bu özellik uygulamayı daha hızlı açacak.

Kullanıcılar daha az terk edecek.

Reklam gösterimi artacak.

Rakip X’te bu yok.

Yani evet, bu özellik para kazandırıyor.”

Aynı kod, farklı bakış açısı.

Peki Bu Yetkinlik Nasıl Geliştirilir?

•Ekonomi haberlerine göz atın

Magazin kadar eğlenceli olmayabilir ama cüzdanla daha çok ilgilidir.

•SWOT yapın

Çalıştığınız (ya da hayalini kurduğunuz) şirket için.

•Günlük hayatta düşünün

Bir kahveciye oturun ve şunu sorun:

“Buranın kirası ne?

Günde kaç latte satarsa başa baş olur?

En çok parayı kahveden mi, tatlıdan mı kazanıyor?”

Ticari farkındalık, toplantı odasında değil;

merak eden kafada gelişir